بر سر روزنامه‌نگاری و رسانه در سال ۲۰۲۴ چه خواهد آمد؟

16 دلو 1402
alt-white-book 4 دقیقه
بر سر روزنامه‌نگاری و رسانه در سال ۲۰۲۴  چه خواهد آمد؟

Reuters Institute

با آمدن شبکه‌های مجازی و گسترش آن، یکی از آسیب‌هایی که به ذهن مخاطبان آن وارد شد، فوران اطلاعات و سرگرمی‌های پانزده ‌ثانیه‌یی بود. البته بعد دیده شد که آسیب آن به کودکان بیشتر از بزرگ‌سالان است. این فوران محتوای زودگذر، توانایی ذهنی کودکان را در تمرکز بر ارتباطات درازمدت آسیب زده است. برای همین، در اصطلاحات درمانی، اصطلاحی افزوده شد که پزشکان آن را «ذهنیت تیک تاکی» خواندند.

البته، این تنها یکی از چالش‌هاست. چالش‌هایی که شبکه‌های مجازی ایجاد کردند، تنها در برابر ذهن قرار نگرفت، بلکه رابطۀ ذهن را با رسانه‌های سنتی نیز پیچیده ساخت. این روال که اینک از عمر یکی از محبوب‌ترین این شبکه‌ها (فیسبوک) بیست‌سال گذشت، هنوز ادامه دارد و پیچیده‌تر از قبل شده است. ذهن امروزی، ترجیح می‌دهد تا محتوای بیشتری را در زمان کم‌تری جذب کند. شبکه‌های مجازی در این سفر که قضاوتی مبنی بر مخرب یا سودمندی‌اش هنوز پیش از وقت شمرده می‌شود، تنها نیستند. هوش مصنوعی نیز دست به کار شده است. حالا، بحث بقا و دوام رسانه‌های سنتی و روزنامه‌نگاران در میان است.

در گزارش ۴۶ صفحه‌‌یی «انستیتوت رویترز»، پیش‌بینی شده که در سال ۲۰۲۴  قرار است رسانه‌های سنتی و دنیای روزنامه‌نگاری با چالش‌های عمده‌یی روبه‌رو شوند که رابطۀ مستقیم با شبکه‌های مجازی، هوش مصنوعی و منابع تمویل رسانه‌ها دارد.

نیک نیومن، از بینان‌گذاران وبسایت خبر بی بی سی و دستیار پژوهش‌گر ارشد «انستیتوت رویترز برای مطالعات روزنامه‌نگاری» که از چهارده سال به این طرف، تحلیل و پیش‌بینی‌های مهمی را برای دنیای روزنامه‌نگاری ارایه کرده، در هشتمین پژوهشش برای «انستیتوت رویترز برای مطالعات روزنامه‌نگاری» سه چالش بزرگ را سر راه رسانه‌ها پیش‌بینی کرده است. اطلاعات او نتیجۀ پاسخ ۳۱۴ تن از مسئولان رسانه‌یی، از ۵۶ کشور جهان به یک همه‌پرسی به دست آمده است.

 

۱: تغییرات بی‌پیشنه در شبکه‌های مجازی و رسانه‌های سنتی رخ خواهند داد

داده‌های به دست آمده، نشان‌دهندۀ تغییرات عمده‌یی‌ست که در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها رخ خواهد داد. هرچند رابطۀ شبکه‌های مجازی و رسانه‌های سنتی، هر روز پیچیده‌تر از قبل است، با این‌حال، بر اساس این پیش‌بینی ممکن است شاهد تغییرات بیشتری باشیم. به عنوان یک نمونه، مثالی از اینفلوئنسرها داده شده که محبوبیت بیشتری پیدا می‌کنند. در نتیجۀ محبوبیت روزافزون اینفلوئنسرهای شبکه‌های مجازی، اطلاعاتی که آن‌ها منتشر می‌کنند به احتمال زیاد نسبت به اطلاعات و خبرهایی که از سوی رسانه‌های سنتی توزیع می‌شوند، مورد توجه بیشتری قرار گیرد. توزیع اخبار در سال‌های اخیر با افزایش محبوبیت برنامه‌های ویدیومحور مانند تیک تاک و یوتیوب به شدت تغییر کرده است.

در پاسخ به این تغییر، رسانه‌ها در حال گسترش نحوۀ دست‌رسی به مصرف کننده‌گان خبر هستند، به عنوان مثال، اکنون با استفاده از کانال های پخش وتسپ برای ارسال محتوا به هر فرد استفاده می‌کنند. نیومن می‌گوید شواهد مبنی بر این که فیسبوک و ایکس اخبار را از اولویت خارج کرده اند، از سال گذشته در حال افزایش است. یکی از این اقدام‌ها، حذف سرخط‌ها از محتوای رسانه‌ها در پلتفورم ایکس است که تفکیک آن را با محتوای عادی دشوار می‌سازد.

این تغییرات که از روند آن از چندسال پیش شروع شده، علت اساسی بسته شدن برخی از برندهای دیجیتالی مهم و یا کاهش تولید در آن‌ها است. به طور مثال، رسانه‌های معروف بزفید و وایس نیوز در سال گذشته محدود و حتی بسته شدند اما رسانه‌های بزرگ‌تر دیگر نیز رنج می‌برند.

 

۲: هوش مصنوعی مزاحمت بیشتر و گسترده‌تری ایجاد خواهد کرد

 

هوش مصنوعی که در هر زمینه‌یی، دیگر به یک بحث غیرقابل اجنتاب بدل شده، کمانان در سال ۲۰۲۴ مرکز توجه خواهد بود. ظهور این بچۀ شیطان از دل تکنالوژی، بسیاری از رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران را نگران ساخته است. همه نگران خطر اعتبار هوش مصنوعی هستند، به ویژه دربارۀ این که چنین فن‌آوری‌یی چقدر می‌تواند آفرینش و تولید محتوا را تغییر بدهد. باور کسانی که به همه‌پرسی نیومن پاسخ داده‌اند، این است که کابرد هوش مصنوعی فراتر از چارچوب «دستیاری با روزنامه‌نگاران» یک‌دستی محتوای روزنامه‌نگاری را به خطر انداخته است و اعتماد مخاطبان را رسانه‌ها را تهدید می‌کند. اما مهم‌تر از ان، عمل‌کرد دیگر هوش مصنوعی است: اختلال درجست‌وجو یا ظرفیت هوش مصنوعی در جای‌گزینی رسانه‌های سنتی هنگامی که مخاطبان به جست‌وجوی اطلاعات می‌پردازند. نیومن می‌گوید معلوم نیست که توانایی پیش‌بینی و واکنش صنعت خبر چگونه محدود می‌شود و مهم‌تر این که، هوش مصنوعی چقدر این مدل‌های تجاری را مختل می‌سازد؟ پاسخ را نیومن بسته به واکنش رسانه‌ها می‌داند.

نیومن با این پیش‌بینی می‌گوید در سال جاری، قدرت مخرب هوش مصنوعی تمام فضای اطلاعاتی را در بر خواهد گرفت. آن هم، در جهانی که در آن شاهد بی ثباتی سیاسی و اقتصادی شدیدی هستیم. گسترش خشم در اروپا و خاورمیانه و برگزاری انتخابات در بیش از ۴۰ دموکراسی در جهان، رسانه‌های جریان اصلی را در ۲۰۲۴ در وضعی قرار می‌دهد که مفهوم پایداری این رسانه‌ها و درستی اطلاعات آنان را ژرف خواهد ساخت.

 

۳ : گسترش و پیچیده‌گی بیشتر تمویل رسانه‌ها

 

در ماه دسامبر، رسانۀ سی بی سی به عنوان رسانۀ ملی کانادا اعلام کرد که ۶۰۰ شغل را به دلیل کاهش ۱۲۵ میلیون  دالر در بودجه حذف می‌کند و همین‌طور ۲۰۰ پست خالی حذف و برنامه‌نویسی کاهش خواهد یافت. در این رکود، سی بی سی تنها نیست. تقریباً تمامی رسانه‌ها در کانادا با وضعیت دشوار مالی روبه‌رو شده‌اند. بر اساس شمارش دولتی، از ۲۰۰۸  به این طرف، ۴۵۰  رسانه در کانادا بسته شده‌اند. کانادا نیز، در این رکود رسانه‌یی تنها نیست.

در حال حاضر، رسانه‌ها تلاش دارند، برای بقای‌شان راه‌های مختلفی را برگزینند. از همین حالا، رسانه‌ها مدل‌ها و روش‌های مختلف اشتراک را پیش‌نهاد می‌کنند. نیومن، می‌گوید چالش کنونی آن است که چگونه، آن نوع روزنامه‌نگاری تمویل شود که مردم برای تصامیم دموکراتیک خود به آن نیاز دارند. این تغییرات، شاید رسانه‌ها را به ارتباط مستقیم با مخاطبان‌شان بکشاند. واکنش رسانه‌ها در جریان تغییر رفتار مخاطبان‌شان در جریان این انکشاف بزرگ فن‌آوری نیز مهم است.

در یک جمع‌بندی، نیومن می‌گوید: «امسال، قرار است بسیاری از الگوهای رفتاری جهان در ده سال آینده تعریف شوند.»

پیشهاد جوردن حبیب، کارشناس ارشد رسانه در دانشگاه امریکایی که خلاصه‌یی از این گزارش را نوشته، برای رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران در نظر گرفتن فوریت مسئله است. او می‌گوید که رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران باید به نقش و اهداف خود بازنگری کنند.

 

برای دریافت خبرنامه ایمیل تان را بنویسد